Hoe werkt salderen — en wat verandert er in 2027?

Wat is salderen en hoe werkt dit?

Met zonnepanelen wek je vaak meer stroom op dan je op dat moment nodig hebt. Die overtollige stroom gaat terug het elektriciteitsnet op. Op andere momenten, 's avonds, 's nachts en in de winter, haal je juist stroom van het net.

Salderen betekent dat je die twee tegen elkaar mag wegstrepen. Eén kilowattuur (kWh) die je teruglevert, strepen we weg tegen één kWh die je afneemt. En dat gebeurt tegen het volle tarief, dus inclusief energiebelasting en btw. Op je jaarafrekening betaal je daardoor alleen voor het verschil tussen wat je van het net haalt en wat je teruglevert.

Salderen is een prijsafspraak, geen techniek. Je meter en je panelen blijven na 2027 gewoon werken. Wat verandert, is wat een teruggeleverde kWh je oplevert.

Wat betekent het afschaffen van de salderingsregeling?

De salderingsregeling stopt op 1 januari 2027, in één keer. Tot en met 31 december 2026 kun je nog volledig salderen. Er is lang gesproken over een geleidelijke afbouw, maar die gaat niet door: er komt geen overgangsperiode.

Vanaf 2027 mag je teruggeleverde stroom niet meer wegstrepen tegen je afname. Je betaalt voor elke kWh die je van het net haalt het volle tarief. Voor elke kWh die je teruglevert, krijg je alleen nog de terugleververgoeding van je energieleverancier. Die vergoeding ligt fors lager dan het tarief dat je voor afname betaalt.

Daarbovenop rekenen steeds meer leveranciers terugleverkosten: een bedrag dat je betaalt omdát je teruglevert. Die kosten staan los van de vergoeding en verschillen sterk per leverancier. Meer daarover lees je in ons artikel over terugleverkosten.

Hoe ziet dat eruit voor een gemiddeld huishouden?

Algemene uitleg zegt weinig zonder getallen. Daarom rekenen we één huishouden door. We gebruiken dezelfde aannames als de besparingscheck, met peildatum augustus 2026. De uitgangspunten:

• Een gezin van drie à vier personen met een jaarverbruik van 3.400 kWh
• 12 zonnepanelen van ongeveer 0,4 kWp per stuk, samen 4,8 kWp
• Een opbrengst van gemiddeld 900 kWh per kWp per jaar: samen 4.320 kWh zonnestroom
• Een vast of variabel energiecontract
• Een stroomprijs van €0,28 per kWh, inclusief energiebelasting en btw

Een huishouden zonder slimme sturing gebruikt zo'n 30% van de eigen zonnestroom direct zelf. Voor dit gezin betekent dat:

• 1.315 kWh zonnestroom direct zelf gebruikt
• 3.005 kWh teruggeleverd aan het net
• 2.085 kWh van het net gehaald (3.400 min 1.315)

Het gezin levert dus meer terug dan het afneemt. Dat is heel gebruikelijk: in de zomer produceer je veel meer dan je verbruikt, in de winter juist veel minder.

Wat levert salderen dit gezin tot en met 2026 op?

Van de 3.005 kWh teruglevering mag het gezin 2.085 kWh wegstrepen tegen de stroom die het van het net haalt. Die kWh's zijn evenveel waard als de stroomprijs:

• 2.085 kWh × €0,28 = €584 die het gezin niet hoeft te betalen

De resterende 920 kWh kan niet worden gesaldeerd, omdat er niets meer is om tegen weg te strepen. Voor dat overschot krijgt het gezin een terugleververgoeding. In de besparingscheck rekenen we met €0,15 per kWh, al verschilt dat per leverancier:

• 920 kWh × €0,15 = €138

Samen is de teruglevering vandaag €722 per jaar waard.

Rekent de leverancier terugleverkosten, dan gaat daar een deel vanaf. Voor een vast of variabel contract gaan we uit van gemiddeld €0,11 per teruggeleverde kWh:

• 3.005 kWh × €0,11 = €331 terugleverkosten

Netto houdt het gezin dan €391 per jaar over aan zijn teruglevering.

Wat kost het einde van salderen dit gezin vanaf 2027?

Vanaf 1 januari 2027 valt het wegstrepen weg. Alle 3.005 kWh teruglevering krijgen dan dezelfde lage vergoeding. Voor een vast of variabel contract rekenen we met een netto terugleververgoeding van €0,02 per kWh. Dat is de vergoeding ná aftrek van terugleverkosten.

• 3.005 kWh × €0,02 = €60 per jaar

Het verschil met vandaag:

• Tot en met 2026: €391 per jaar
• Vanaf 2027: €60 per jaar
• Verschil: €331 per jaar dat dit gezin misloopt

Het gezin gebruikt evenveel stroom en wekt evenveel op. Alleen de waarde van de teruggeleverde stroom verandert.

Wat als je leverancier geen terugleverkosten rekent?

Dan valt het verlies juist groter uit. Zonder terugleverkosten is je teruglevering vandaag meer waard: in het voorbeeld de volle €722. Na 2027 ontvang je alleen de terugleververgoeding. Die ligt doorgaans tussen €0,02 en €0,06 per kWh:

• Bij €0,02 per kWh: 3.005 × €0,02 = €60, een verschil van €662 per jaar
• Bij €0,06 per kWh: 3.005 × €0,06 = €180, een verschil van €542 per jaar

Wie nu nog volop profiteert van salderen, merkt het einde ervan het sterkst.

Waarom is zelf gebruiken straks zoveel meer waard?

Vanaf 2027 heeft elke kWh zonnestroom twee mogelijke waarden. Gebruik je hem zelf, dan hoef je die kWh niet van het net te halen en bespaar je €0,28. Lever je hem terug, dan krijg je in ons voorbeeld netto €0,02. Het verschil is €0,26 per kWh.

Stel dat het gezin uit het voorbeeld 500 kWh per jaar meer zelf gebruikt:

• 500 kWh × €0,26 = €130 per jaar

Die rekensom is de kern van alles wat na 2027 zinvol is. De vraag is niet meer hoeveel je opwekt, maar hoeveel je daarvan zelf gebruikt.

Hoeveel extra zelfverbruik haal je met slimme sturing?

Dat hangt vooral af van wat er in huis te sturen valt. Een energiemanagementsysteem (HEMS) zet grote verbruikers aan op het moment dat er zonnestroom over is. Denk aan een warmtepomp die voorverwarmt, een elektrische auto die overdag laadt of een boiler die opwarmt rond het middaguur.

Heeft het gezin uit het voorbeeld geen warmtepomp, elektrische auto of airco, dan valt er weinig te verschuiven. De besparingscheck rekent dan met een stijging van ongeveer 30% naar 35% zelfverbruik: zo'n 216 kWh extra, goed voor ongeveer €56 per jaar vanaf 2027. Een eerlijk, bescheiden bedrag.

Met een warmtepomp ziet het er anders uit. Neem een vergelijkbaar gezin met 16 panelen (5.760 kWh opwek) en een warmtepomp, samen goed voor een jaarverbruik van 5.900 kWh:

• Zonder sturing gebruikt dit gezin ongeveer 37% van zijn zonnestroom zelf
• Met slimme sturing wordt dat ongeveer 52%
• Dat is 864 kWh per jaar extra zelf gebruikt
• 864 kWh × €0,26 = €225 per jaar vanaf 2027

Hoe meer flexibel verbruik je hebt, hoe meer slimme sturing oplevert.

Wanneer komt een thuisbatterij in beeld?

Een batterij slaat overdag stroom op die je 's avonds gebruikt. Dat kan veel opleveren, maar een batterij is ook een flinke investering. Daarom kijken we eerst wat slimme sturing al oplost en pas daarna naar opslag.

Voor het gezin uit het eerste voorbeeld rekent de besparingscheck met een batterij van 5 kWh. Daarvan is ongeveer 90% bruikbaar, en bij opslaan en weer gebruiken gaat ongeveer 10% verloren. Met zo'n 250 zonnige dagen per jaar waarop de batterij vol kan, verwerkt hij maximaal ongeveer 1.125 kWh per jaar. Daarvan komt ongeveer 1.013 kWh terug in huis.

• 1.013 kWh die niet van het net hoeft: 1.013 × €0,28 = €284
• 1.125 kWh die niet meer wordt teruggeleverd: 1.125 × €0,02 = €23 aan misgelopen vergoeding
• Opbrengst vanaf 2027: ongeveer €261 per jaar

Of dat de investering waard is, hangt af van de aanschafprijs, de juiste maat en je verbruikspatroon. Welke maat past bij welk overschot, lees je in ons artikel Wat verbruik ik in huis en welke batterij past daarbij?

Wat kun je nu al doen?

Je hoeft niet te wachten tot 2027. Terugleverkosten bestaan vandaag al, dus elke kWh die je nu zelf gebruikt in plaats van teruglevert, scheelt nu al geld.

• Verschuif je verbruik naar zonne-uren. Zet de wasmachine, vaatwasser en droger midden op de dag aan in plaats van 's avonds. Dat kost niets.
• Zoek je eigen cijfers op. Kijk op je jaarafrekening hoeveel je afneemt en teruglevert, en in de app van je omvormer hoeveel je opwekt.
• Kijk naar je contract. Controleer of je leverancier terugleverkosten rekent, en hoeveel.
• Reken je eigen situatie door. De besparingscheck doet de berekening uit dit artikel met jouw panelen, apparaten, contract en huishouden.

Samengevat

Tot en met 2026 is een teruggeleverde kWh bijna evenveel waard als een kWh van het net. Vanaf 1 januari 2027 is dat voorbij, in één keer. Het gezin uit ons voorbeeld loopt daardoor ruim €300 per jaar mis, en zonder terugleverkosten nog meer. Wie meer van de eigen zon zelf gebruikt, met slimme sturing en waar het past met een batterij van de juiste maat, haalt een groot deel daarvan terug.

De bedragen in dit artikel zijn schattingen op basis van de aannames van de Shyft-besparingscheck, peildatum augustus 2026. Tarieven, vergoedingen en terugleverkosten verschillen per leverancier en veranderen in de tijd.