Energie contractvormen

Energietarieven & contractvormen (en wat je nodig hebt om een thuisbatterij écht waardevol te maken)

Welke contractvormen zijn er?

Er zijn eigenlijk 3 verschillende contractvormen. Vast, variabel, en dynamisch. Vooral het verschil tussen variabel en dynamisch kan nog weleens voor verwarring zorgen. Bij variabel verandert de prijs periodiek, bijv per maand, of half jaar, bij dynamisch vaak per uur.

De vuistregel is: voor een thuisbatterij wil je een dynamisch contract, omdat je dan slim kan inspelen op de verschillen in stroomprijzen (opslaan als het goedkoop is, ontladen (gebruiken) als de stroom duur is).

Hieronder nog even alles op een rijtje:

Vast contract

Je spreekt een vaste prijs per kWh (stroom) en m³ (gas) af voor een afgesproken looptijd (vaak 1–3 jaar)
Voordeel: zekerheid (je weet waar je aan toe bent)
Nadeel: je betaalt vaak een risico-opslag (de leverancier dekt zich in tegen prijsschommelingen)
Bij voortijdig beëindigen kun je een opzegvergoeding krijgen (afhankelijk van je contract)

Variabel contract

De prijs kan periodiek wijzigen (bijv. maandelijks/halfjaarlijks; verschilt per leverancier)
Voordeel: meer flexibiliteit dan vast
Nadeel: minder voorspelbaar; je kunt ook "mee omhoog" als de markt stijgt

Dynamisch contract

De stroomprijs is per uur anders; gasprijs vaak per dag. De tarieven zijn doorgaans een dag van tevoren bekend
Prijzen volgen de groothandels-/spotmarkt: soms laag, soms hoog, soms zelfs negatief
Voordeel: je betaalt doorgaans geen risico-opslag zoals bij vast
Nadeel: je hebt meer "prijsrisico" als je veel verbruikt op dure uren

Waarom dit belangrijk is voor een thuisbatterij

Een thuisbatterij wordt pas echt interessant als je kunt sturen op prijzen (goedkoop laden, duur ontladen) en/of als je je eigen zonnestroom slim opslaat voor later. Dynamische contracten maken dat prijssturen veel directer mogelijk.

Uitleg: salderen en waarom 2027 een kantelpunt is

Tot en met 31 december 2026 geldt de salderingsregeling nog zoals nu; vanaf 1 januari 2027 stopt salderen. Dat betekent: vanaf 2027 kun je opgewekte stroom niet meer 1-op-1 (dus voor dezelfde prijs) wegstrepen tegen afname, maar krijg je een (lagere) vergoeding voor teruglevering.

Wat verandert er daarmee in je keuze?

Tot en met 2026 loont het (voor veel huishoudens) om vooral te optimaliseren op salderen
Vanaf 2027 loont het steeds meer om te optimaliseren op zelfconsumptie (meer eigen stroom direct gebruiken) en/of slim handelen (bijv. laden/ontladen op dynamische prijzen) en wordt een thuisbatterij dus veel interessanter

Wat je nodig hebt om een thuisbatterij waardevol te maken

Een thuisbatterij is niet "magisch"; de waarde komt uit slim gebruik. Dit zijn de belangrijkste voorwaarden:

A. Je situatie (huis & verbruik)

Je hebt (of krijgt) zonnepanelen, óf je kunt voordeel halen uit goedkoop laden op daluren
Je verbruik is voldoende hoog of flexibel genoeg om voordeel te halen uit prijsverschillen (denk: warmtepomp, EV-laden, veel avondverbruik)
Je meterkast/aansluiting is geschikt (1-fase vs 3-fase, lees daar hier meer over)

B. Het contract en de "sturing"

Voor de beste business case wil je een dynamisch contract + slimme aansturing (energy management systeem (EMS), iets wat wij uiteraard leveren)
Slimme aansturing kan automatisch laden/ontladen op basis van marktsignalen

C. Transparantie over opbrengst

Wees kritisch op beloftes: een batterij verdient zich terug door een mix van:

Meer eigen zonnestroom gebruiken
Pieken vermijden / slim laden
(Soms) handelsstrategieën via slimme aansturing

Vereniging Eigen Huis benadrukt ook dat het "eerlijke verhaal" afhangt van je situatie.

Ons advies

Advies 1: Kies je contract bij je doel

Wil je vooral rust/zekerheid?
→ Vast (of variabel) kan passen, maar een batterij haalt dan vaak minder "slimme" waarde uit prijsverschillen.

Wil je maximale optimalisatie (zeker richting 2027), en zekerheid?
→ Overweeg dynamisch (zeker met batterij/EMS) en een batterij, omdat je dan direct kunt sturen op uurprijzen en altijd een back-up hebt.

Advies 2: Denk iets vooruit

Omdat salderen stopt per 1 januari 2027, adviseren we vaak:

Heb je al zonnepanelen? Focus op slimmer verbruiken (was/droger overdag, EV-laden wanneer mogelijk, timers)
Check je huidige contract op terugleverkosten: die kunnen het rendement van zonnepanelen drukken (dit verschilt per leverancier/contract)
Informeer naar een thuisbatterij als je interesse hebt en wees op tijd. Het kan richting eind 2026 erg druk worden omdat verwacht wordt dat veel mensen een batterij zullen aanschaffen (omdat het 1 op 1 salderen wegvalt)

Wat je bij ons kunt verwachten als klant (overstappen + gevolgen)

Overstappen: wat gebeurt er in de praktijk?

We checken je huidige contract: einddatum, opzegvoorwaarden, teruglevervoorwaarden
We bepalen je doel: zekerheid vs besparen vs slim sturen met batterij
We kiezen het beste moment om over te stappen

Mogelijke gevolgen van overstappen

Opzegvergoeding: vooral bij vaste contracten als je vóór einddatum weggaat. Dit kan soms ook gratis
Andere teruglevervoorwaarden: bij sommige contracten worden terugleverkosten of -tarieven anders ingericht; dynamisch werkt anders dan vast/variabel. (Verschillen per leverancier; goed vergelijken)

Wanneer is het "beste" moment om over te stappen met oog op 2027?

Vuistregel die vaak werkt:

Als je huidige vaste contract afloopt in 2026: overweeg verlengen tot (of netjes laten aflopen voor) eind 2026, zodat je optimaal profiteert van volledige saldering t/m 31 dec 2026. Hoe dan ook is het aan te raden, als je interesse hebt, om zsm te informeren over een batterij en EMS, zodat je op tijd klaar bent als de saldering wordt afgeschaft. Als je nú echter al veel terugleverkosten betaalt of je situatie heel geschikt is voor dynamisch en sturing (EMS), kan eerder overstappen toch slim zijn. Wij kunnen hier in adviseren.

Richting eind 2026 kun je je klaarzetten voor een contractstrategie die past bij 1 januari 2027.